ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ

Дерматовенерология

doi: 10.25005/2074-0581-2025-27-2-428-440
КЛИНИКО-ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ СИФИЛИТИЧЕСКОЙ ВИСЦЕРОПАТОЛОГИИ И АКТУАЛЬНОСТЬ РАННЕГО ВЫЯВЛЕНИЯ ПОРАЖЕНИЙ ПЕЧЕНИ

А.А. СЫДИКОВ1, Г.Б. ПЯГАЙ2, А.К. МАНГИТОВ1

1Ферганский медицинский институт общественного здравоохранения, Фергана, Республика Узбекистан
2Ташкентский государственный стоматологический институт, Ташкент, Республика Узбекистан

Общеизвестно, что наиболее часто при сифилисе среди висцеропатологии встречаются специфические кардиоваскулярные поражения, наблюдающиеся даже в ранних стадиях сифилиса. Кроме этого, наблюдаются специфические поражения нервной системы, почек и глаз. Вероятность специфического поражения печени на ранних стадиях сифилиса дискутабельна, хотя доказано, что в поздних периодах сифилиса специфическое поражение представлено в виде интерстициального воспаления с образованием гумм. Современные эпидемиологические особенности сифилитической инфекции, характеризующиеся увеличением удельной доли скрытого сифилиса в общей структуре заболеваемости обосновывают необходимость усиления настороженности в отношении специфической висцеропатологии, т.к. хроническое воспаление в печени может приводить к продуктивному воспалению, появлению очагов фиброза и формированию цирроза.

     С этой целью проведён анализ современной литературы в базе данных PubMed, Science Direct, eLibrary по ключевым терминам «современная эпидемиология сифилиса», «висцеропатология при сифилисе», «сифилис печени», «syphilitic hepatitis». Стратегия поиска включала все клинические испытания, обсервационные исследования, сообщения о случаях и обзоры литературы, опубликованные за последние 10 лет. С целью сравнительного анализа, данные современных публикаций сопоставлены с более ранними научными сообщениями, посвящёнными данной тематике. Исключения составили сообщения из источников без рецензирования. Информация, полученная в результате поиска, была использована при составлении данной статьи. Результатом поиска явилось достаточно большое количество сообщений о поражениях печени на ранних стадиях сифилиса, что подтверждается клинической картиной холестаза, нарушением показателей определённых печёночных биохимических показателей крови у пациентов с сифилисом и последующей нормализацией их после специфического лечения. Кроме этого, специфичность сифилитических поражений подтверждена обнаружением антигенных структур при биопсии печени с последующим ИГХ-исследованием биоптатов.

Ключевые слова: сифилис, эпидемиологические особенности, висцеропатология при сифилисе, поражения печени при сифилисе, патоморфологические изменения печени при сифилисе, диагностика специфических поражений печени.

Скачать файл:


Литература
  1. Peeling RW, Mabey D, Chen XS, Garcia PJ. Syphilis. Lancet. 2023;402(10398):336- 46. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(22)02348-0
  2. Потекаев НН, Фриго НВ, Алмазова АА, Лебедева ГА. Эпидемиология сифилиса в современных условиях. Клиническая дерматология и венерология. 2015;14(1):22‑34. https://doi.org/10.17116/klinderma2015122-34
  3. Исаева МС, Гадоев МА, Абдухамидова ЗА. К вопросу эпидемиологии и клиники сифилиса в Таджикистане. Симург. 2019;2:35-40.
  4. Юлдашев КА, Сабиров УЮ, Жуманов ДХ. Ўзбекистонда COVID-19 пандемияси даврида (2019-2021 йиллар) захм ва сўзак касалликлари бўйича эпидемиологик ҳолат. Дерматовенерология и эстетическая медицина. 2023;1:52-6.
  5. Огрызко ЕВ, Залевская ОВ, Миргородская ОВ. Анализ заболеваемости сифилисом в Российской Федерации в до- и в постковидное время. Современные проблемы здравоохранения и медицинской статистики. 2024;1:433-54.
  6. Ghanem KG, Ram S, Rice PA. The modern epidemic of syphilis. N Engl J Med. 2020;382(9):845-54. https://doi.org/10.1056/NEJMra1901593
  7. Schillinger JA, Slutsker JS, Pathela P, Klingler EJ, Hennessy RR, Toro B, et al. The epidemiology of syphilis in New York city: Historic trends and the current outbreak among men who have sex with men, 2016. Sex Transm Dis. 2018;45(9S Suppl 1):S48-S54. https://doi.org/10.1097/OLQ.0000000000000796
  8. Merson JR, Shehu M. Syphilis. JAAPA. 2019;32(5):59-60. https://doi. org/10.1097/01.JAA.0000554749.77547.b1
  9. Tunbäck P. Syfilis – glömd men inte borta [Syphilis, the forgotten disease]. Lakartidningen. 2021;118:21059.
  10. Arando M, Caballero E, Curran A, Armengol P, Barberá MJ, Vall-Mayans M. The epidemiological and clinical characteristics of the epidemic of syphilis in Barcelona. Actas Dermosifiliogr (Engl Ed). 2019;110(10):841-9. https://doi. org/10.1016/j.ad.2019.03.014
  11. Fuertes de Vega L, de la Torre García JM, Suarez Farfante JM, Ceballos Rodríguez MC. AEDV Expert Consensus for the management of syphilis. Actas Dermosifiliogr. 2024:S0001-7310(24)00339-9. https://doi.org/10.1016/j.ad.2024.03.033
  12. Cáceres K, Martínez R. Situación epidemiológica de sífilis (CIE 10: A50-A53.9). Chile, 2016 [Syphilis epidemiological report. Chile, 2016]. Rev Chilena Infectol. 2018;35(3):284-96. https://doi.org/10.4067/s0716-10182018000300284
  13. Campion EW. The problem for children in America. N Engl J Med. 2018;379(25):2466-7. https://doi.org/10.1056/NEJMe1814600
  14. Marrone R, Baglio G, Bruscino G, Costanzo G, Cavani A, Mirisola C. Prevalence of latent tuberculosis infection, hepatitis B, hepatitis C, and syphilis among newly arrived unaccompanied minors living in reception centers in Rome. Int J Infect Dis. 2020;101:126-30. https://doi.org/10.1016/j.ijid.2020.09.020
  15. Dupin N. Syphilis. Rev Med Interne. 2016;37(11):735-42. https://doi. org/10.1016/j.revmed.2016.05.010
  16. Li J, Yang Y, Huang B, Zeng J. Epidemiological characteristics of syphilis in mainland China, 2004 to 2019. J Int Med Res. 2024;52(6):3000605241258465. https://doi. org/10.1177/03000605241258465
  17. Peng X, Yu S, Wu F, Yang J, Wang Y, Li Y, et al. Syphilis infection and epidemiological characteristics in Haidian District, Beijing, China, 2013-2018. Public Health. 2021;190:62-6. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2020.11.009
  18. Liu AY, Zang WJ, Yuan LL, Chai YL, Wang S. Latent syphilis among inpatients in an urban area of China. Glob J Health Sci. 2014;7(3):249-53. https://doi. org/10.5539/gjhs.v7n3p249
  19. Orzechowska M, Krajewska-Kułak E, Cybulski M, Mystkowska E, Milewska A. Epidemiological characteristics of patients with syphilis in Gdańsk and Warsaw in 2016. Przegl Epidemiol. 2018;72(2):223-34.
  20. Mangone E, Bell J, Khurana R, Taylor MM. Treatment completion with threedose series of benzathine penicillin among people diagnosed with late latent and unknown duration syphilis, Maricopa County, Arizona. Sex Transm Dis. 2023;50(5):298-303. https://doi.org/10.1097/OLQ.0000000000001775
  21. Robinson JL, Donovan A, Gratrix J, Smyczek P, Tse-Chang A. Case series of stillbirths due to syphilis in Edmonton, Alberta, Canada. Sex Transm Dis. 2023;50(9):591-4. https://doi.org/10.1097/OLQ.0000000000001838
  22. Ji-Xu A, Leslie KS. Syphilis: Recommendations for dermatologists on a resurgent epidemic. Int J Dermatol. 2023;62(5):583-8. https://doi.org/10.1111/ijd.16574
  23. Лурия РА. О сифилитических заболеваниях внутренних органов. Казанский медицинский журнал. 1930;26(1):15-31. https://doi.org/10.17816kazmj49971
  24. Smale M, Connell WR, Schulberg JD. Syphilitic hepatitis: An increasingly common presentation of an epidemic disease. Med J Aust. 2021;215(4):190-190.e1. https://doi.org/10.5694/mja2.51191
  25. Larsen HK, Grim SE, Salado-Rasmussen K, Danielsen AG. Neurosyphilis. Ugeskr Laeger. 2022;184(13):V05210418.
  26. Tago S, Ishiguri T, Hirai Y. Asymptomatic latent syphilis in geriatric patients in association with stoke: Analysis using routine syphilis tests. J Infect Chemother. 2022;28(4):492-5. https://doi.org/10.1016/j.jiac.2021.12.009
  27. Klein A, Fischer N, Goldstein M, Shulman S, Habot-Wilner Z. The great imitator on the rise: Ocular and optic nerve manifestations in patients with newly diagnosed syphilis. Acta Ophthalmol. 2019;97(4):e641-e647. https://doi.org/10.1111/ aos.13963
  28. Zhu J, Jiang Y, Shi Y, Zheng B, Xu Z, Jia W. Clinical manifestations and treatment outcomes of syphilitic uveitis in HIV-negative patients in China: A retrospective case study. Medicine (Baltimore). 2017;96(43):e8376. https://doi.org/10.1097/ MD.0000000000008376
  29. Theeuwen H, Whipple M, Litvack JR. Otosyphilis: Resurgence of an old disease. Laryngoscope. 2019;129(7):1680-4. https://doi.org/10.1002/lary.27635
  30. Tognetti L, Cinotti E, Tripodi S, Garosi G, Rubegni P. Unusual presentation of secondary syphilis: Membranoproliferative glomerulonephritis and muco-cutaneous lesions. Int J STD AIDS. 2018;29(4):410-3. https://doi. org/10.1177/0956462417733351
  31. Лосева ОК, Чистякова ТВ, Лебедева ГА, Кисель ОК. Выявление и диагностика кардиоваскулярного сифилиса в Москве. Клиническая дерматология и венерология. 2013;11(3):38-47.
  32. Новиков ЮА, Индутный АВ, Кравченко ЕН. Иммунологические маркёры поражения нервной ткани как элемент прогностической модели поражения нервной системы при сифилисе. Клиническая лабораторная диагностика. 2019;64(11):659-62. https://doi.org/10.18821/0869-2084-2019-64-11-659-662
  33. Колоколов ОВ, Бакулев АЛ, Колоколова АМ. Нейросифилис вернулся. Бюллетень медицинских интернет-конференций. 2012;2(9):682-6.
  34. Цыркунов ВМ, Прокопчик НИ. Клиническая морфология печени: редкие и комбинированные поражения. Журнал Гродненского государственного медицинского университета. 2018;16(5):601-14.
  35. Murphy CJ, Bhatt A, Chen W, Malli A, McGorisk T, Kelly SG. Syphilitic hepatitis. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2017;2(12):920. https://doi.org/10.1016/S2468- 1253(17)30155-3
  36. Захаров СВ, Захаров ВК, Горбунцов ВВ, Макогон ІМ, Скотаренко ОГ. Сифіліс і печінка. Дерматовенерология. Косметология. Сексопатология. 2015;1- 2:81-5.
  37. Cantu Lopez C, Herrera-Gonzalez S, Shamoon D, Dacosta TJ, Bains Y. The great mimicker gets caught: A rare case of syphilis in the gastrointestinal tract. Cureus. 2024;16(4):e59222. https://doi.org/10.7759/cureus.59222
  38. Wallace HE, Harrison LC, Monteiro EF, Jones RL. The Great Pretender: Early syphilis mimicking acute sclerosing cholangitis. Frontline Gastroenterol. 2015;6(3):178-81. https://doi.org/10.1136/flgastro-2015-100577
  39. Saxon CJ, Helbert MR, Komolafe AJ, Higgins SP. Rash and hepatitis within days of starting a new antiretroviral regimen: Nevirapine hypersensitivity, secondary syphilis or both? Int J STD AIDS. 2014;25(3):228-30. https://doi. org/10.1177/0956462413497703
  40. Curran J, Higgins SP. Syphilitic jaundice: A rare manifestation of the secondary stage presenting a missed opportunity to prevent ocular syphilis. BMJ Case Rep. 2018;2018:bcr2017223023. https://doi.org/10.1136/bcr-2017-223023
  41. Ferrándiz-Pulido C, Ferrer B, Salcedo MT, Velasco M, Len O, Castells L. Secondary syphilis with liver involvement in a liver transplant recipient. Transpl Infect Dis. 2021;23(1):e13431. https://doi.org/10.1111/tid.13431
  42. Kaya A, Kaya SY. Management of syphilitic hepatitis. BMC Gastroenterol. 2020;20(1):379. https://doi.org/10.1186/s12876-020-01496-5
  43. Makker J, Bajantri B, Nayudu SK. Secondary syphilis with hepatitis and nephrotic syndrome: A rare concurrence. J Clin Med Res. 2016;8(7):550-4. https://doi. org/10.14740/jocmr2595w
  44. Pizzarossa AC, Rebella M. Hepatitis in patients with syphilis: An overlooked association. BMJ Case Rep. 2019;12(1):bcr-2018-226918. https://doi. org/10.1136/bcr-2018-226918
  45. Supronowicz Ł, Rogalska M. Syphilitic hepatitis. Clin Exp Hepatol. 2024;10(1):9- 13. https://doi.org/10.5114/ceh.2024.136235
  46. García de Paredes AG, Téllez Villajos L, Aguilera Castro L, Rodríguez de Santiago E, Ferre Aracil C, Moreira Vicente V. Hepatitis aguda como única manifestación de sífilis en un paciente inmunocompetente. Acta Gastroenterol Latinoam. 2015;45(3):230-2.
  47. Hoffmann NV, Berken JA, Banc-Husu AM, Taylor SA, Kriegermeier A. A Case of syphilitic hepatitis in an adolescent. JPGN Rep. 2022;3(2):e189. https://doi. org/10.1097/PG9.0000000000000189
  48. Salim S, Farhan R, Surani A. Syphilitic hepatitis: A rare cause of elevated liver function tests. Cureus. 2023;15(1):e34312. https://doi.org/10.7759/ cureus.34312
  49. Busta Nistal MR, García Sanchez MC, Mora Cuadrado N, Durà Gil M, Fernández Salazar L. Cholestatic hepatitis as a presentation of secondary syphilis. Gastroenterol Hepatol. 2022;45 Suppl 1:18-19. https://doi.org/10.1016/j. gastrohep.2021.02.018
  50. Huang J, Lin S, Wang M, Wan B, Zhu Y. Syphilitic hepatitis: A case report and review of the literature. BMC Gastroenterol. 2019;19(1):191. https://doi. org/10.1186/s12876-019-1112-z

Сведения об авторах:


Сыдиков Акмал Абдикахарович,
доктор медицинских наук, профессор, ректор Ферганского медицинского института общественного здоровья
ORCID ID: 0000-0002-0909-7588
SPIN-код: 3812-8400
Author ID: 799109
E-mail: medik85@bk.ru

Пягай Григорий Борисович,
доктор медицинских наук, доцент кафедры дерматоонкопатологии Ташкентского государственного стоматологического института
ORCID ID: 0000-0002-6456-6594
SPIN-код: 29417297
Author ID: 1106302
E-mail: gregbae@mail.ru

Мангитов Алимбай Камалович,
соискатель Ферганского медицинского института общественного здоровья
ORCID ID: 0009-0004-6507-9896
SPIN-код: 3893-3353
Author ID: 1254373
E-mail: olim.mangitov@mail.ru

Конфликт интересов: отсутствует

Адрес для корреспонденции:


Пягай Григорий Борисович
доктор медицинских наук, доцент кафедры дерматоонкопатологии Ташкентского государственного стоматологического института

100213, Республика Узбекистан, г. Ташкент, Бектемирский район, массив Водник, 29-125

Тел.: +998 (901) 755133

E-mail: gregbae@mail.ru


This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Маводҳо дар мавзӯи: